عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام از تمایل وتاکید رهبرشهید انقلاب به تشکیل نمونهای مشابه اجلاس داووس در داخل کشور با هدف گفتگو درباره مسائل کشور، بهویژه مشکلات اقتصادی و ارایه راهحل ، خبرداد.
داود دانش جعفری دیروز درگفتگو با ایرنا بااشاره به فرازهایی از اندیشه های اقتصادی رهبر شهیدانقلاب، اظهارکرد: پیش از آن که در سال ۱۳۸۴ وزیر اقتصاد شوم، بهعنوان مشاور اقتصادی دفتر رهبر شهید فعالیت میکردم. در آن مقطع گزارشی درباره آخرین دوره برگزاری اجلاس داووس سوئیس تهیه و برای مقام معظم رهبری ارسال کردم، گزارشی تحلیلی که به بررسی موضوعات مطرح شده و روند گفتوگوها در این نشست میپرداخت.
اجلاس داووس توسط مجمع جهانی اقتصاد برگزار میشود؛ نهادی غیرانتفاعی که یکی از اثرگذارترین گردهماییهای جهان را مدیریت میکند. آغاز فعالیت این مجمع به سال ۱۹۷۱ بازمیگردد. در ابتدا تمرکز این نشست بر توسعه روابط اقتصادی اروپا و آمریکا، بهویژه در دوران بازسازی پس از جنگ جهانی دوم بود، اما بهتدریج دامنه آن از مسائل دوجانبه فراتر رفت و به موضوعات کلان سیاسی و اقتصادی جهان گسترش یافت.
به گفته دانشجعفری امروز داووس به محلی برای گفتوگوی رهبران کشورها، اقتصاددانان برجسته، مدیران شرکتهای بزرگ جهانی، برندگان جایزه نوبل و نمایندگان جامعه مدنی تبدیل شده است. موضوعاتی نظیر تغییرات اقلیمی، نابرابری جهانی، امنیت سایبری و هوش مصنوعی در سالهای اخیر از مهمترین محورهای این نشست بودهاند.
وی افزود: دستور کار داووس معمولا حول «ریسکهای بزرگ جهانی» شکل میگیرد و هزاران کارشناس در طول سال با این مجمع همکاری میکنند تا مهمترین ریسکهای پیشروی جهان شناسایی شود و در نشست سالانه مورد بحث قرار گیرد.
عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام خاطرنشان کرد: در سالهای اخیر بودجه سالانه این مجمع به حدود ۵۰۰ میلیون یورو رسیده است؛ این رقم از طریق اسپانسرها، حمایت شرکتها و همچنین هزینههای بالای ثبتنام شرکتکنندگان تأمین میشود؛ بهگونهای که هزینه حضور هر فرد در سالهای اخیر بیش از ۳۵ هزار دلار بوده است. اگرچه اجلاس داووس ماهیتی غیررسمی دارد، اما در موارد متعددی زمینهساز توافقات مهم بینالمللی بوده است. برای مثال، در سال ۱۹۸۸ گفتوگوهای رهبران یونان و ترکیه در این اجلاس به کاهش تنشهای نظامی کمک کرد. همچنین دیدار مقامهای کره شمالی و کرهجنوبی و حتی برخی مذاکرات اولیه مرتبط با توافق اسلو نیز در چنین فضاهایی شکل گرفت.
وی تصریح کرد: نکتهای که در ارتباط بااین گزارش و بازتاب خوب آن برای من بسیار جالب بود این بود که مقام معظم رهبری تمایل داشتند نمونهای مشابه اجلاس داووس در داخل کشور شکل بگیرد؛ نشستی که در آن مسئولان دولتی، بنگاههای بزرگ اقتصادی، بخش خصوصی، اتاق بازرگانی و سایر نهادهای اثرگذار گرد هم آیند تا درباره مسائل کشور، بهویژه مشکلات اقتصادی، گفتوگو و راهحل ارائه کنند. این نگاه نشان میداد که توسعه اقتصادی کشور نیازمند گفتوگوی مستمر میان بازیگران اصلی اقتصاد است. امروز هم میبینیم که بسیاری از کشورها نسخههای منطقهای داووس را راهاندازی کردهاند؛ از جمله چین، روسیه، هند، برزیل، ترکیه و حتی عربستان سعودی.
موانع تشکیل داووس ملی
دانش جعفری درپاسخ به این پرسش که با توجه به تاکید رهبر شهید برای برگزاری چنین اجلاسهایی در ایران چرا تا به امروز شاهد چنین اجلاسی نبوده ایم؟ گفت: در این باره به نظر میرسد هماهنگی بینبخشی میان نهادهای سیاستگذار یکی از چالشهای اصلی است. شکل گیری چنین ساختاری نیازمند حضور همزمان دولت، مجلس، مجمع تشخیص مصلحت، اتاق بازرگانی، دانشگاهها و نخبگان اقتصادی است. ابتدا باید مشخص شود این همایش صرفاً ملی باشد یا ابعاد منطقهای نیز داشته باشد. به نظر من اگر مانند برخی کشورها، مسائل ملی و منطقهای بهصورت همزمان بررسی شوند، جذابیت و کارآمدی بیشتری خواهد داشت. در سطح منطقهای، موضوعاتی نظیر توسعه کریدور شمال–جنوب، امنیت اقتصادی منطقه، روابط ایران با همسایگان و همکاری های تجاری میتواند در دستور کار قرار گیرد.
عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام ادامه داد : در حوزه داخلی نیز توسعه بخش خصوصی یکی از مهمترین موضوعات راهبردی کشور است. توسعه پایدار بدون تقویت بخش خصوصی امکانپذیر نیست؛ موضوعی که در سیاستهای کلی اصل اصل ۴۴ قانون اساسی که توسط رهبر شهید ابلاغ شد ،نیز مورد تأکید قرار گرفته است. البته تقویت بخش خصوصی باید همراه با عدالت اقتصادی باشد؛ بهگونهای که رشد اقتصادی همزمان با حفظ منافع اقشار ضعیف و افزایش مشارکت همه بخشهای جامعه در توسعه کشور تحقق یابد.
نامگذاری سالها
وی با اشاره به اینکه بخش عمدهای از نامگذاریها در سالهای گذشته از سوی رهبر شهید، معطوف به مسائل اقتصادی بوده است، اظهارکرد: آنچه در این زمینه اهمیت دارد این است که مقام معظم رهبری معمولاً در قالب شعار سال، مهمترین دغدغه و مسئله محوری کشور در همان مقطع زمانی را برجسته میکردند. در واقع شعار سال را میتوان نوعی صورتبندی از اولویتهای راهبردی کشور دانست. به بیان دیگر، ایشان از طریق نامگذاری سالها نوعی جهتگیری کلان را برای نظام حکمرانی ترسیم میکردند یعنی نشان میدادند که در آن مقطع، کدام مسئله نیازمند توجه فوریتر سیاستگذاران است.
دانش جعفری افزود: وقتی شعارها اقتصادی میشود، معنایش این است که از نگاه ایشان، اقتصاد مهمترین مسئله کشور و زیربنای حل بسیاری از مشکلات دیگر است. همچنین ضرورت برگزاری نشستهای منظم میان نخبگان و سیاستگذاران را میتوان با همان ایدهای که درباره اجلاسهای داخلی مشابه داووس مطرح شد، پیوند داد. در واقع شعار سال میتواند جرقهای برای آغاز یکگفتوگوی ملی درباره مهمترین مسئله کشور باشد.
عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام تصریح کرد: انتظار این است که پس از اعلام شعار سال، صرفاً به بیان کلیات بسنده نشود، بلکه دولت، مجلس، بخش خصوصی، دانشگاهها و سایر نهادهای تصمیمساز گرد هم آیند و درباره ریشههای مسئله و راهحلهای اجرایی به جمعبندی برسند. اگر چنین سازوکاری به شکل منسجم وجود داشته باشد، شعار سال میتواند از یک عنوان نمادین فراتر رفته و به برنامهای عملیاتی تبدیل شود؛ برنامهای که هم اهداف مشخص داشته باشد و هم مسیر تحقق آن روشن باشد. تمرکز مکرر بر تولید، سرمایهگذاری و بخش خصوصی نشان میدهد که در منظومه فکری مقام معظم رهبری، توسعه اقتصادی کشور بدون تقویت تولید ملی و افزایش نقشآفرینی بخش خصوصی امکانپذیر نیست.
وی در پاسخ به این پرسش که باتوجه به اتمام جنگ و بحث رفع تحریمها وهمچنین باتوجه به نگاه رهبر شهید چه فرصتهای اقتصادی ناشی از رفع تحریمها می توانیم پیاده کنیم؟گفت: باید از هر فرصتی برای توسعه اقتصادی کشور و کاهش مشکلات معیشتی و ساختاری اقتصاد ایران استفاده کنیم. هر عاملی که بتواند به حل مسائل کشور کمک کند، باید بهصورت جدی مورد توجه سیاستگذاران قرار گیرد. کسانی که بهدنبال حل مشکلات اقتصادی کشور هستند، باید بهصورت عملی بررسی کنند که عوامل کلیدی رشد و بازسازی اقتصاد چیست و چگونه میتوان این عوامل را در اختیار گرفت. رفع تحریمها در صورت تحقق میتواند یکی از مهمترین این فرصتها باشد؛ زیرا هم دسترسی کشور به منابع مالی را تسهیل میکند و هم ظرفیت تعاملات اقتصادی با جهان را افزایش میدهد.
شما چه نظری دارید؟